Een stansgereedschap laten maken loont wanneer je een onderdeel in grotere of terugkerende series produceert en het ontwerp stabiel is. De investering in een stansvorm verdient zichzelf terug doordat de gereedschapskosten over veel producten worden verdeeld, waardoor de stuksprijs daalt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over stansgereedschap, van kosten tot levensduur en materiaalkeuze.
Wat zijn de kosten van een stansgereedschap?
De kosten van een stansgereedschap hangen af van de complexiteit van de contour, het gebruikte gereedschapstype en het materiaal waarvoor het gereedschap bedoeld is. Een eenvoudige stansvorm voor een rechte contour kost minder dan een gereedschap voor een complexe vorm met meerdere uitsparingen. Omdat er geen vaste marktprijs bestaat, vraag je altijd een offerte aan op basis van jouw specifieke ontwerp en volume.
Wat je in elk geval meeneemt in je overweging zijn de eenmalige gereedschapskosten en de terugkerende productiekosten per stuk. Bij maatwerk stansen is de stansvorm een eenmalige investering. Hoe hoger het productievolume, hoe kleiner het aandeel van die gereedschapskosten per geproduceerd onderdeel wordt. Dat principe maakt de investering in een stansgereedschap pas interessant boven een bepaald volume.
Factoren die de prijs van een stansvorm bepalen, zijn onder andere:
- De complexiteit en nauwkeurigheid van de gewenste contour
- Het type materiaal dat gestanst wordt
- De gewenste levensduur van het gereedschap
- Of er sprake is van een enkelvoudig of meervoudig gereedschap
Wanneer verdient een stansvorm zichzelf terug?
Een stansvorm verdient zichzelf terug wanneer de besparing op de stuksprijs groter is dan de eenmalige gereedschapskosten. Dit breekpunt verschilt per project, maar de redenering is altijd hetzelfde: bij stansen betaal je één keer voor het gereedschap en daarna een lage kostprijs per onderdeel. Bij alternatieve methoden zoals lasersnijden of plottersnijden betaal je per stuk meer, maar is er geen gereedschapsinvestering vooraf.
De investering in een stansgereedschap is rendabel als aan de volgende voorwaarden is voldaan:
- Stabiel ontwerp: het onderdeel wijzigt niet meer in vorm of afmeting
- Voldoende volume: de serie is groot genoeg om de gereedschapskosten te spreiden
- Terugkerende behoefte: het onderdeel wordt regelmatig opnieuw besteld
- Eenvoudige geometrie: de contour is geschikt voor stansen zonder veel verspilling
Het is altijd verstandig om de totale seriebehoefte te berekenen, niet alleen de eerste order. Een onderdeel dat je nu in een kleine oplage nodig hebt maar later structureel blijft afnemen, kan op termijn alsnog de overstap naar een stansvorm rechtvaardigen.
Wat is het verschil tussen stansen en andere snijmethoden?
Het belangrijkste verschil tussen stansen en andere snijmethoden is dat stansen werkt met een fysiek gereedschap dat in één beweging een vaste contour uit het materiaal snijdt, terwijl methoden zoals lasersnijden en plottersnijden digitaal aangestuurd worden en elk onderdeel afzonderlijk bewerken. Stansen is daardoor sneller bij grote series, maar vraagt een eenmalige gereedschapsinvestering.
Stansen versus lasersnijden
Bij lasersnijden wordt een laserstraal digitaal over het materiaal geleid. Er is geen gereedschap nodig, wat het ideaal maakt voor kleine series, prototypes of ontwerpen die nog kunnen wijzigen. De stuksprijs bij lasersnijden is echter hoger dan bij stansen op grote volumes. Bovendien zijn er materialen waarbij laser minder geschikt is vanwege hitte-effecten of rookontwikkeling.
Stansen versus plottersnijden
Plottersnijden werkt met een mes dat digitaal wordt aangestuurd en is bijzonder geschikt voor zachte materialen zoals schuim, vilt of papier in kleinere aantallen. Net als lasersnijden heeft plottersnijden geen gereedschapskosten vooraf, maar de snijsnelheid per onderdeel is lager dan bij stansen. Voor grotere volumes verliest plottersnijden het kostenvoordeel ten opzichte van een stansvorm.
Voor welke materialen is maatwerk stansgereedschap geschikt?
Maatwerk stansgereedschap is geschikt voor een breed scala aan niet-metallische plaat- en rolmaterialen. Denk aan kunststoffen, schuimmaterialen, rubber, vilt, papier en karton. Het gereedschap wordt afgestemd op de hardheid, dikte en structuur van het materiaal, zodat een schone snijrand ontstaat zonder beschadiging van het product.
Veelgebruikte materialen voor precisiesnijden via stansen zijn:
- Foam en schuimmaterialen voor verpakkingen en technische toepassingen
- EPDM-rubber voor afdichtingen en technische onderdelen
- Vilt voor bescherming, demping en decoratieve toepassingen
- Karton en papier voor verpakkings- en grafische toepassingen
- Kunststoffen zoals PP, PE en PUR
Welk gereedschap het meest geschikt is, hangt altijd af van de combinatie van materiaal, dikte, ontwerp en gewenste productieaantallen. Niet elk materiaal gedraagt zich hetzelfde onder een stansvorm, dus de materiaalkeuze bepaalt mede hoe het gereedschap wordt ontworpen.
Hoe lang gaat een stansgereedschap mee?
De levensduur van een stansgereedschap hangt af van het materiaal dat gestanst wordt, de complexiteit van de contour en de intensiteit van het gebruik. Een goed onderhouden stansvorm voor zachte materialen zoals schuim of papier kan zeer hoge aantallen produceren voordat slijtage merkbaar wordt. Voor hardere of schurende materialen is de slijtage groter en kan het gereedschap eerder aan vervanging toe zijn.
Factoren die de levensduur beïnvloeden, zijn:
- De hardheid en schuurwerking van het te stansen materiaal
- De nauwkeurigheid waarmee het gereedschap wordt gebruikt en ingesteld
- Regelmatig onderhoud en controle van het gereedschap
- De kwaliteit van het gereedschapsstaal of het gebruikte gereedschapsmateriaal
Een stansvorm is een duurzame investering wanneer je het gereedschap goed onderhoudt en gebruikt binnen de aanbevolen parameters. In de praktijk is het verstandig om bij de opdrachtgever of producent te vragen naar de verwachte levensduur op basis van jouw specifieke toepassing en volume.
Hoe verloopt het proces van stansgereedschap laten maken?
Het proces van stansgereedschap laten maken begint met het aanleveren van een tekening of ontwerp van het onderdeel dat je wilt produceren. Op basis van dat ontwerp, het materiaal en het verwachte volume wordt beoordeeld of stansen de juiste techniek is en hoe het gereedschap moet worden uitgevoerd. Daarna wordt de stansvorm vervaardigd en getest voordat de serieproductie start.
De stappen in het proces zijn globaal als volgt:
- Aanvraag en ontwerp: je levert een tekening of specificatie aan van het gewenste onderdeel
- Technische beoordeling: materiaal, aantallen en ontwerp worden beoordeeld op geschiktheid voor stansen
- Gereedschapsontwerp: de stansvorm wordt ontworpen op basis van de vereiste contour en toleranties
- Productie van het gereedschap: de stansvorm wordt vervaardigd
- Testrun en validatie: het gereedschap wordt getest en zo nodig bijgesteld
- Serieproductie: na goedkeuring start de productie van de gewenste aantallen
De doorlooptijd van dit proces varieert per project en is afhankelijk van de complexiteit van het gereedschap. Het is altijd verstandig om vroeg in het ontwerptraject te bespreken of stansen de juiste keuze is, zodat het ontwerp daar indien nodig op kan worden afgestemd.
Hoe PIANT helpt bij stansgereedschap op maat
Wij begeleiden klanten van advies tot serieproductie. Of je nu twijfelt of stansen de juiste methode is voor jouw toepassing, of al een duidelijk ontwerp hebt: wij denken mee over de beste aanpak op basis van materiaal, aantallen en ontwerp.
Wat wij concreet bieden:
- Advies over de keuze tussen stansen, lasersnijden of plottersnijden op basis van jouw specifieke situatie
- Ontwikkeling en productie van maatwerk stansgereedschap voor uiteenlopende materialen
- Serieproductie met tiende millimeter precisie vanuit onze faciliteit van 3.500 m² in Waalwijk
- Verwerking van kunststoffen, schuim, rubber, vilt, papier, karton en meer
- Complete ontzorging: van halffabricaat tot verpakt eindproduct
Wil je weten of een investering in een stansgereedschap voor jouw project loont? Neem contact met ons op en we bespreken samen de mogelijkheden.